Weesgeenimbeciel

Van alle scheldwoorden eentje die waarschijnlijk het minst bij jou zal horen. Maar ook jij, beste lezer, kunt een imbeciel zijn. In de oorspronkelijke Latijnse betekenis is dit iemand die ‘een stok nodig heeft voor de ziel’. En heus, er zijn elegante houten wandelstokken in omloop, maar dit is er een die je niet wilt hebben. Je bent je mobiliteit volledig kwijt.

Er zijn in ons (werkende) leven verschillende manieren van in beweging komen. Zo is er ons oerinstinct, onze oneindige wil die ons dagelijks als een raketmotor voortstuwt.
Verder zijn er de rationeel afgewogen carrièrekeuzes, ‘ambitie’ in de betekenis die we er in het algemeen aan toekennen: je neemt een specifiek doel en werkt daar het liefst zo effectief mogelijk naartoe. Dan is er nog een andere manier van in actie komen, ambitie in de letterlijke betekenis van het woord: ambire, wat staat voor rondgaan, dwalen, in verschillende sferen komen.

Maar wat doet de imbeciel? Kreupel als hij is, blijft hij pafferig op z’n comfortabele bureaustoel zitten. Hij heeft genoeg wijsheid om te weten dat er iets niet in de haak is, maar het ontbreekt hem aan moed om in actie te komen. Het is de medewerker die mentaal én fysiek voelt dat ‘ie niet meer op z’n plek zit, maar knikkende knieën krijgt bij de gedachte aan verandering brengen in de situatie. Hij is hiermee niet alleen zichzelf tot last, maar ook z’n omgeving.

Tot stilstand komen is een doodzonde. Want ook al heb je niet eens helder welke kant het op moet, het bewegen op zichzelf is al een manier om je ´stok voor de ziel´ met een grote zwieper in de openhaard te gooien.

Zoals filosoof Goethe zei: “Es irrt der mensch, solang er strebt”. Zolang je streeft, ben je op weg. Je verlangt naar iets wat je nog niet hebt en wat je dus ook niet volledig kent. Streven heeft een exploratief, levendig karakter: je probeert niet zomaar in een kaarsrechte lijn op je doel af te gaan, maar hebt ook de durf om weleens een blokje om te lopen, in verschillende ‘sferen’ te komen, en een keer een schuiver te maken. Al wandelend kom je vervolgens tot interessante inzichten.

Want in beweging leer je met weerstand en onzekerheden omgaan. Er is moed voor nodig. Een deugd die precies tussen lafheid en overmoed inzit. Je blijft niet aan je stoel plakken op de plek waarvan je mentaal al afscheid had genomen, je bent geen slaaf van je stappenplan, en vliegt ook weer niet instinctief als een ongeleid projectiel alle kanten op.

Met ambire en streben heb je dus een gulden middenweg: je blijft je voortbewegen zonder voor de makkelijke weg te kiezen of alleen maar snoeihard vooruit te willen. En eindigt niet als imbeciel.

Willem is een communicatieve ideeënbom die diepgang en luchtigheid kan combineren. Hij is zowel presentator, denker als vernieuwer die geniet van schaken op meerdere schaakborden en mensen anders naar hun werkelijkheid kan laten kijken.